7. Kundera üçün həyatın ən böyük paradokslarından biri insan qərarlarının əhəmiyyətsizliyidir. Hər bir seçim, əslində, təkrar olunmazdır, ona görə də heç bir ölçü meyarına sığmır. Bir dəfə yaşanan həyatın müqayisəsi yoxdur. Berserk dünyasında isə bu fikir daha qəddar şəkildə təcəssüm edir: Guts-un bütün mübarizəsi, bütün döyüşləri, bütün sevincləri — yalnız bir dəfə baş verir və bir daha təkrarlanmır.

insan taleyi, bəzən, ona öz seçimi imiş kimi görünür. Amma Guts-un həyatı bizə başqa həqiqəti göstərir: insan seçdiyini sandığı şeylərin çoxu sadəcə taleyin ironiyasıdır. Xatırlayın, o, döyüşə girmək istəmirdi, ancaq məhz döyüş onun taleyini müəyyənləşdirdi. O, sevmək istəmirdi, amma sevgi onu ən ağır yükün altına saldı. O, Griffithdən uzaqlaşmaqla azad olacağını düşündü, lakin sırf bu uzaqlıq Griffithin xəyanətinə yol açdı.

Çox vaxt insanın etdiyi seçim və hərəkətlər sanki taleyin başqa bir planına xidmət edir. Qurtuluş məqsədilə atılan addımlar — əzabın başlanğıcına çevrilir. Sanki həyat özü bir oyun qurur və insanı həmin oyunun yazılmamış qaydaları ilə alçaldır.

Griffithin seçimi də gülüncdür. O, dostlarını qurban verərək Tanrı qatına yüksəlmək istəyir. Halbuki unudur, yüksəlişin özündə də bir boşluq var: nəticədə o, bu seçimlə öz insanlığını itirərək artıq məqsədinə çata bilmir. Çünki məqsəd yalnız insan qaldıqda əhəmiyyət daşıyır. O, uçurumdan qalxmaq istəyəndə, əslində, fərqində olmasa belə, başqa bir uçuruma düşür.

Berserk-in fəlsəfəsi, Kundera baxımından, belə formalaşır: insan öz taleyinə heç vaxt tam sahib ola bilmir. Seçimlərimiz, arzularımız, hətta sevgimiz belə taleyin bir şərhiylə əlimizdən alınır. Guts-un qılıncı — bu “şərhə” qarşı bir etirazdır. O, taleyin gülüşünə qarşı insanın dişlərini sıxmasıdır.

Amma burada başqa bir sual doğur: əgər həyat təkrar olunmur, seçimlərin doğruluğu ölçülə bilmirsə, o zaman bütün bu əzabların mənası nədir? Kundera yaşasaydı, bəlkə belə cavab verərdi: Məna yoxdur. Guts-un bütün mübarizəsi sadəcə bir insanın ağrı içində bəstələdiyi melodiyadır, dünya isə bu ağrıya qarşı laqeyddir.

Yenə də, qəribədir: nə qədər mənasız olsa da, elə bu mənasızlıq insanın həyatını unikal və dəyərli edir. Hər döyüş, hər yara, hər sevgi yalnız bir dəfə yaşanır və məhz buna görə də ağrısı dözülməz olur.

Berserk-in ən dərin ironiyası budur: Guts-un hekayəsi bizə heç bir “xilas” vəd etmir. Ancaq elə bu xilasın yoxluğu, bəlkə də, insanın ən böyük həqiqətidir.